Το πρώτο high tech μουσείο τσέπης > από τη Ζάχα Χαντίντ και τον Καρλ Λάγκερφελντ
Σε προηγούμενο μας πόστ αναφερθήκαμε στο θέμα σχέσης μόδας, τέχνης και αρχιτεκτονικής. Η συνέχεια είναι >
«Η αρχιτεκτονική και το design είναι η αληθινή έκφραση τέχνης του σήμερα» υποστηρίζει ο Γερμανός σχεδιαστής μόδας Καρλ Λάγκερφελντ, ο οποίος ζήτησε από τη διάσημη Ιρακινής καταγωγής αρχιτέκτονα Ζάχα Χαντίντ για να σχεδιάσει το κινητό μουσείο Μobile Αrt, για λογαριασμό του οίκου Chanel. Και τώρα περιοδεύει σ’ όλες τις μεγαλουπόλεις του πλανήτη.
«Από την εποχή που τελείωσα τις πρώτες μου σπουδές στην αρχιτεκτονική, ήθελα να δημιουργήσω μία κατασκευή με νομαδικό χαρακτήρα. Μία κατασκευή που θα μπορούσε να ταξιδεύει παντού». Κάπως έτσι προλόγισε η Ζάχα Χαντίντ μαζί με τον Καρλ Λάγκερφελντ, τον καλλιτεχνικό διευθυντή του οίκου Chanel, ένα παλιό της όνειρο που τώρα έγινε πραγματικότητα > το Μobile Αrt. Τον πρώτο κινούμενο χώρο τέχνης, που άρχισε ήδη να ταξιδεύει με έργα δεκαπέντε καλλιτεχνών σε μεγαλουπόλεις όλου του κόσμου. Βρέθηκε στο Χονγκ Κονγκ, μετά στο Τόκιο, θα ακολουθήσει η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, η Μόσχα, για να επιστρέψει τελικά, στο Παρίσι, την πραγματική έδρα του.
Κινούμενη τέχνη > Το Μobile Αrt είναι τόσο Ζάχα Χαντίντ όσο το δηλώνουν οι λευκές γυαλιστερές καμπυλόσχημες επιφάνειές του και οι χώροι του εσωτερικού του που θα φιλοξενήσουν ένα καλλιτεχνικό δρώμενο, βασισμένο στην τεχνολογία των ταινιών 3D. Είναι τόσο Chanel όσο ο καλλιτεχνικός διευθυντής του οίκου βρίσκει ιδέες για να ακολουθήσει το ρεύμα της σχέσης της μόδας με την αρχιτεκτονική και το design.
«Πρόκειται για μία πρωτότυπη σκέψη που γίνεται πραγματικότητα. Μέχρι σήμερα οι άνθρωποι ταξίδευαν για να επισκεφθούν τα μουσεία. Τώρα το μουσείο είναι εκείνο που ταξιδεύει, για να γνωρίσει στον κόσμο μία γενιά σύγχρονων νέων καλλιτεχνών που δουλεύουν στην Ευρώπη, την Αμερική, την Ασία από τις αρχές της δεκαετίας του ‘90», συμπλήρωσε ο Καρλ Λάγκερφελντ, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του αρχιτεκτονήματος Μobile Αrt στην Μπιενάλε της Βενετίας.
«Νομίζω ότι η αρχιτεκτονική και το design είναι η αληθινή έκφραση τέχνης του σήμερα. Ζούμε στον 21ο αιώνα και η τέχνη έχει καταλήξει να είναι το θέμα που διαχειρίζονται οι ιδιοκτήτες των γκαλερί για το ποιος καλλιτέχνης αξίζει να αναδειχθεί. Με αυτήν την πρωτοβουλία θελήσαμε να αναδείξουμε τη δουλειά των νέων καλλιτεχνών και να τους γνωρίσουμε στο ευρύτερο κοινό. Είναι προτιμότερο να επενδύουμε στην τέχνη παρά να βομβαρδίζουμε με διαφημιστικές καμπάνιες τους ανθρώπους», συμπληρώνει ο Λάγκερφελντ. Κι αυτό, γιατί ήθελε να εξηγήσει την παρουσία ενός συμβόλου της πολυτέλειας στον ρόλο του χορηγού μιας πρωτότυπης καλλιτεχνικής κίνησης.
Με έμπνευση την Coco Chanel, το αρχιτεκτόνημα της Ζάχα Χαντίντ καλύπτει έναν χώρο συνολικά 700 τετραγωνικών μέτρων και ύψους 6 μέτρων. Η δομή του είναι μία σειρά από συνεχή αψιδωτά στοιχεία που επιτρέπουν στους επισκέπτες να κυκλοφορήσουν στον χώρο για να παρακολουθήσουν τις 3D προβολές που έχει δημιουργήσει η ομάδα των 15 καλλιτεχνών, αντλώντας την έμπνευσή τους από την ιστορία του οίκου Chanel. Το φυσικό φως διαπερνάει το εσωτερικό του μέσα από την είσοδο της κατασκευής και από τα ανοίγματα στην οροφή του, τα οποία έχουν το σχήμα καμέλιας. Λουλούδι σύμβολο και με πρωταγωνιστικό ρόλο στην εξέλιξη του στιλ του Γαλλικού οίκου μόδας Chanel. Ενώ το εξωτερικό του τμήμα καλύπτεται από στιλπνό φάιμπεργκλας με οριζόντιες και κάθετες εγχαράξεις που παραπέμπουν στην καπιτονέ κλασική τσάντα, που πρωτοδημιούργησε η Gabrielle Chanel, το Φεβρουάριο του 1955.
Πειράματα με νέα υλικά > Η Βρετανίδα Ιρακινής καταγωγής, τιμημένη το 2004 με το Νόμπελ των αρχιτεκτόνων, το βραβείο Pritzker, η Ζάχα Χαντίντ χρειάστηκε να ξεπεράσει πολλές προκαταλήψεις για να επιβληθεί στην κορυφή της αρχιτεκτονικής. Και τώρα με το Μobile Αrt βάζει τη σφραγίδα της σε μια εντελώς πρωτότυπη δημιουργία.
«Στο Μobile Αrt δουλέψαμε με την ομάδα μου για δύο ολόκληρα χρόνια, έχοντας ως βάση μας την ψηφιακή τεχνολογία και την έρευνα των νέων υλικών», αναφέρει η ίδια. «Χωρίς τη βοήθεια των ηλεκτρονικών υπολογιστών, όλες αυτές οι κατασκευές δύσκολα θα μπορούσαν να υλοποιηθούν. Όμως οι υπολογιστές απελευθερώνουν τη σκέψη μας και έτσι μπορεί να φανταστεί νέες, πολύ πρωτότυπες μορφές γεωμετρίας. Το αποτέλεσμα οδήγησε σε ένα ιδιόμορφο αλλά ενδιαφέρον πείραμα», λέει η Ζάχα Χαντίντ παραδίδοντας το δημιούργημά της, που φωνάζει Μέλλον, στους πολίτες του κόσμου.
Who is she? > H Ζάχα Χαντίντ γεννήθηκε το 1950 στη Βαγδάτη. Πτυχιούχος του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού στα Μαθηματικά, σπούδασε στη σπουδαία Αρχιτεκτονική Ένωση του Λονδίνου, από την οποία αποφοίτησε το 1977, πριν αρχίσει αργότερα να διδάσκει εκεί. Το Λονδίνο των ’70s συγκέντρωνε όλη την Ευρωπαϊκή αβάν γκαρντ και τους πιο ενδιαφέροντες ανθρώπους και στο περιβάλλον αυτό η νεαρή Ζάχα απέκτησε τη φήμη «οραματίστριας».
Ωστόσο το γεγονός ότι ήταν γυναίκα δεν βοήθησε. «Οι Ευρωπαίοι δεν φοβούνται τις γυναίκες, αλλά οι Βρετανοί τις φοβούνται. Οι περισσότεροι αρχιτέκτονες είναι άνδρες και δυσκολεύονται να έχουν συνδιαλλαγές με μια γυναίκα σε επαγγελματικό επίπεδο», εξηγεί η ίδια. Έως τη στιγμή που οι ιδιόμορφες καμπυλόσχημες μορφές της Ζάχα Χαντίντ άρχισαν να παίρνουν τον δρόμο της υλοποιημένης κατασκευής και έγινε η πρώτη κυρία που της απονεμήθηκε το Βραβείο Αρχιτεκτονικής Pritzker το 2004- το αντίστοιχο του Νομπέλ στην αρχιτεκτονική.
Σήμερα κατασκευάζει έργα και δίνει διαλέξεις στις τέσσερις γωνιές του κόσμου. Ανάμεσα στα δώδεκα προγράμματα που έχει αρχίσει ή σχεδιάζει, είναι το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης της Ρώμης, το Μουσείο Γκουγκενχάιμ του Ταϊσούνγκ στην Ταϊβάν και η Όπερα της Καντώνας. Τέλος, στη Μαδρίτη, μαζί με 19 απ’ τους μεγαλύτερους σύγχρονους αρχιτέκτονες και σχεδιαστές (Ζαν Νουβέλ, Ρον Άραντ, Νόρμαν Φόστερ, Αράτα Ισοζάκι) δημιούργησαν ένα ασυνήθιστο ξενοδοχείο, το Πουέρτα ντε Αμέρικα. Ο καθένας τους διακόσμησε έναν όροφο του ξενοδοχείου, ανάλογα με την έμπνευσή του.